Czarny bez – pachnąca magia z dzikich zakątków

Jeśli kiedykolwiek przechodziłaś wiosną obok starego ogrodu, polnej drogi albo zarośniętego żywopłotu, istnieje spora szansa, że poczułaś ten zapach – lekko słodki, miodowy, z nutą ziołowej tajemnicy. To właśnie kwitnący czarny bez. Dyskretny krzew, który często traktujemy jak zwykłą część wiejskiego krajobrazu, w rzeczywistości od setek lat stanowił domową apteczkę i kosmetyczkę w jednym. Ale na co właściwie działa i kiedy go zbierać?

Tu znajdziesz wysokiej jakości hydrolat z kwiatów czarnego bzu - Ziołowy Kuferek - ziołowe kosmetyki poprawiające życie i urodę.

Czym właściwie jest czarny bez?

Czarny bez (Sambucus nigra) to rozłożysty krzew osiągający nawet kilka metrów wysokości. Występuje niemal w całej Europie i od wieków cieszy się zasłużoną sławą rośliny leczniczej. Dawniej wierzono, że bez chroni dom przed złymi duchami, a jego gałęzie wieszano nad drzwiami. Dziś wiemy, że jego prawdziwa moc tkwi w kwiatach i owocach – pełnych witamin, flawonoidów i związków o działaniu prozdrowotnym.

Sezon na czarny bez – kiedy go szukać?

Sezon na czarny bez przypada zazwyczaj od końca maja do połowy czerwca. Wtedy właśnie zaczyna kwitnąć – najpierw na nasłonecznionych stanowiskach, a potem stopniowo w bardziej zacienionych miejscach. Jeśli zastanawiasz się, do kiedy kwitnie czarny bez, odpowiedź brzmi – do momentu, aż nie przekwitną ostatnie parasolki, zwykle około końca czerwca, choć lokalnie może to trwać dłużej.
Gdzie rośnie czarny bez? Niemal wszędzie – na obrzeżach lasów, w zaroślach, wzdłuż wiejskich dróg, przy starych domostwach i na polanach. Wybierając miejsce do zbioru, unikaj jednak terenów przy ruchliwych drogach i w pobliżu przemysłu – krzew łatwo chłonie zanieczyszczenia z powietrza.

Jak zbierać czarny bez?

Najcenniejsze są baldachy pełnych, świeżo rozwiniętych kwiatów – kremowo-białych, pachnących intensywnie, ale nie przywiędłych. Zbieraj je w suche dni, najlepiej w godzinach przedpołudniowych, gdy rosa już opadnie, a słońce nie zdąży ich jeszcze zmiękczyć.
Ścinaj całe baldachy nożyczkami lub sekatorem i wkładaj do koszyka – nie zgniataj, nie pakuj do foliowych worków. Kwiaty czarnego bzu są bardzo delikatne i szybko tracą swoje właściwości.

Czarny bez na świeżo – jak przygotować i obrabiać?

Kwiatów czarnego bzu nie trzeba suszyć – świeże można z powodzeniem wykorzystać od razu po zbiorze. Jak je przygotować?
 1. Oczyść delikatnie z owadów (bez płukania!).
 2. Oderwij twarde łodyżki – interesują nas głównie drobne kwiatki.
 3. Zalej wybranym składnikiem (np. wodą, alkoholem, octem, miodem lub gliceryną – zależnie od tego, co chcesz uzyskać).
 4. Odstaw w ciepłe, ale nie nasłonecznione miejsce.
 5. Co kilka dni delikatnie potrząśnij.
W ten sposób przygotujesz aromatyczny syrop, nalewkę, tonik lub bazę do domowych kosmetyków.

Czarny bez – właściwości

Nie bez powodu czarny bez nazywany jest „domowym strażnikiem zdrowia”. Kwiaty tej rośliny zawierają:
flawonoidy – to naturalne przeciwutleniacze, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym, wspierają odporność i wzmacniają naczynia krwionośne. Dzięki nim czarny bez działa przeciwzapalnie i przeciwwirusowo,
olejki eteryczne – mają działanie antyseptyczne i łagodzące. Ułatwiają oddychanie przy infekcjach, działają relaksująco i wspomagają regenerację skóry,
kwasy organiczne – wspomagają trawienie i regulują pH organizmu. Wspierają także procesy oczyszczania z toksyn,
sole mineralne – dostarczają organizmowi ważnych mikroelementów, takich jak potas, wapń czy magnez. Wspomagają pracę układu nerwowego i mięśniowego,
śluzy i garbniki – śluzy łagodzą podrażnienia, osłaniają błony śluzowe (np. gardła), a garbniki działają ściągająco i przeciwzapalnie. To dlatego bez przynosi ulgę przy kaszlu, katarze i infekcjach górnych dróg oddechowych.
Powyższe składniki razem tworzą mieszankę, która działa wielokierunkowo – od wewnątrz i od zewnątrz, wspierając zarówno zdrowie, jak i urodę.

Czarny bez – na co pomaga od wewnątrz?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. A odpowiedź jest naprawdę rozbudowana. Czarny bez – na co działa?
na przeziębienia i infekcje,
na kaszel,
na bóle gardła,
na problemy z trawieniem,
na gorączkę,
na stany zapalne,
na oczyszczanie organizmu.
Zarówno kwiaty, jak i owoce działają napotnie, przeciwzapalnie, przeciwwirusowo i wspomagająco przy infekcjach górnych dróg oddechowych.

Czarny bez na trawienie – ulga z natury

Nie każdy wie, że bez wspiera także pracę układu pokarmowego. Napar z kwiatów łagodzi wzdęcia, pobudza wydzielanie soków trawiennych i pomaga przy uczuciu pełności. Może też działać delikatnie przeczyszczająco, wspomagając naturalne procesy oczyszczania organizmu.
Czarny bez na gardło – naturalny sposób na ulgę
Wyciąg z kwiatów czarnego bzu to sprawdzony sposób na ból gardła, suchy kaszel i podrażnienia. Można z niego zrobić ciepły napar do picia lub płukankę. Działa osłaniająco, łagodzi śluzówki i ułatwia odkrztuszanie.

Czarny bez w kosmetyce – piękno płynące z krzewu

Nie tylko zdrowie – czarny bez świetnie sprawdza się także w pielęgnacji skóry. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym i oczyszczającym jest wykorzystywany w naturalnych kosmetykach, w tym:
hydrolatach (dla cery tłustej, wrażliwej i naczynkowej) – działają kojąco, zmniejszają widoczność porów, regulują wydzielanie sebum i wzmacniają naczynka, pozostawiając skórę odświeżoną i zrównoważoną,
płynach micelarnych – skutecznie usuwają makijaż i zanieczyszczenia, nie podrażniając przy tym skóry, a jednocześnie wspierają naturalne procesy regeneracyjne,
maseczkach oczyszczających – oczyszczają pory, łagodzą stany zapalne i przywracają cerze zdrowy blask. To naturalne wsparcie w walce z niedoskonałościami,
kremach regenerujących – dzięki zawartości przeciwutleniaczy i substancji łagodzących, wspomagają odbudowę naskórka, poprawiają jędrność i wygładzają drobne zmarszczki,
płukankach do włosów – wzmacniają cebulki, nadają włosom blask, regulują pracę skóry głowy i przeciwdziałają przetłuszczaniu się. Są idealne dla osób z wrażliwą lub problematyczną skórą głowy.
Pomaga wyrównać koloryt skóry, zmniejszyć zaczerwienienia i działa kojąco. Włosy stają się po nim lśniące, a skóra głowy ukojona.

Na co jeszcze może się przydać czarny bez?

Zastosowań tej rośliny jest mnóstwo. Oprócz pozytywnego działania na gardło czy trawienie, kwiaty czarnego bzu wspierają także:
naturalne oczyszczanie organizmu,
detoks skóry,
odporność,
leczenie stanów zapalnych,
łagodzenie objawów alergii.
A przy tym... po prostu pachną niesamowicie.

Czarny bez – wypróbuj sam

Czarny bez to roślina, która nie tylko pięknie pachnie i zdobi nasze krajobrazy – to przede wszystkim prawdziwa skarbnica naturalnych właściwości. Dzięki niej możesz wspomóc organizm, ukoić zmysły i zadbać o siebie w duchu tradycyjnej fitoterapii.
Jeśli do tej pory mijałaś ten krzew obojętnie – zatrzymaj się przy nim następnym razem. Może to właśnie w jego kwiatach znajdziesz coś, czego potrzebuje Twoje ciało.

Już teraz wypróbuj wysokiej hydrolat z kwiatów czarnego bzu naszej produkcji i przekonaj się, co  może dla Ciebie zrobić.

Źródła:
Waszkiewicz-Robak, B., & Biller, E. (2018). Właściwości prozdrowotne czarnego bzu. Probl. Hig. Epidemiol, 99(3), 217-224.
Blaszczynska, K. (2014). Czarny bez darem natury. Wieś Kujawsko-Pomorska. Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie, (160).